Við lögðum af stað frá Höfn á föstudegi, full af sjálfstrausti og með þá bjargföstu trú að við værum töluvert klárari en veður, færð og eðlisfræði. Þrír jeppar með átta manns innanborðs runnu af stað eins og hersveit á leið í sigurför. Land Rover á 44 tommu dekkjum, sem bar hið hógværa nafn „Breska heimsveldið“, Ásgeir og Jóhanna plús tvö. Ram á 46 tommu dekkjum, kölluð Stóra rúsínan, gagnslaus eins og kramin vínber eru, Einar Björn og Viktor Örn. Patrol á 44 tommu dekkjum, Sveskjan, eini bíllinn sem virtist ekki þurfa að sanna neitt, Gulli og Laufey.
Auðvitað fórum við lengstu leiðina, um Dómadal. Það er eitthvað við Hornfirðinga, ef hægt er að fara lengra þá fer maður lengra, ef hægt er að búa til gott bras þá er búið til gott bras
Fyrsti leggurinn var svona “þokkalegur”, sem þýðir að við festumst nokkuð reglulega. Sykursnjórinn bar engan, ekki flugu, flughálkan reyndi ítrekað að sannfæra okkur um að við ættum ekki að vera þarna og krapinn, þessi forni fjandi, beið bara eftir að gleypa okkur.
Við ræddum þetta allt af mikilli fagmennsku í talstöðvunum, eins og við værum í vísindaleiðangri, þegar sannleikurinn var sá að við vorum bara að prófa mismunandi útgáfur af því að festa okkur og koma okkur í vesen.
Um kvöldið náðum við í Landmannalaugar. Þar var grillað hreindýr með tilheyrandi hátíðleika, drukkið eðalvín og talað eins og við hefðum unnið stórsigur.
Ein hetjan ákvað svo að skella sér í náttúrulaugina. Á nákvæmlega sömu mínútu skall á veður sem hefði getað fært fjallgarða úr stað. Við sendum út leitarflokk á bílum, enginn fannst. Maðurinn var dauður og ekkert við því að gera, tófan sæi um rest. Að lokum birtist maðurinn alveg sjálfur, hissa á því að við hefðum ekki komið á eftir honum. Hann sagðist hafa farið í laug sem væri „rétt við skálann“. Við hin komumst að annarri niðurstöðu og nefndum rotþró í þessu samhengi, að hann hefði legið í rotþrónni og verið að „jarðtengja sig“. Það var aldrei viðurkennt. En það var heldur aldrei afsannað.
Laugardagur, sjálfstraustið maður minn
Daginn eftir var þetta klassíska íslenska fjallaveður, bjart og skítakuldi. Planið var einfalt, aka að Eldgjá og enda í Hólaskjóli. Ekkert mál. Allir enn að hlæja, Laufey sem hafði „pantað“ sjö kíló af Sóma samlokum fyrir tvo í tvo daga. Sjö kíló, vel í lagt. Það var orðið að þjóðfélagsumræðu í bílnum. Það var talað um þetta eins og hún hefði verið að birgja sig upp fyrir heimsendi. Þetta háð átti eftir að verða étið ofan í sig með samlokunum þegar hungrið fór að sverfa að og ekkert var eftir nema Sóma samlokurnar.
Við Jökulgilskvísl byrjaði svo raunveruleikinn.
Breska heimsveldið ákvað að sýna okkur hvað bresk verkfræði getur gert þegar hún fær tækifæri til. Fyrst brotnaði einn öxull. Svo annar. Svo sá þriðji, svona til að fullkomna dýrðina. Nýhertu öxlarnir, hertir í Ísótækni, voru eins og spaghetti og brotnuðu hver af öðrum. Breska heimsveldið stóð eftir sem 44 tommu minnisvarði um bjartsýni, von og trú.
Við snerum við í gilinu, þessari leið var ekki treystandi. Snjóflóðahætta og ekkert vit í að halda áfram. Þetta var sennilega í eina skiptið í ferðinni sem rofaði frá og skynsemin tók völdin.
Já, í þá daga snjóaði. Hófst nú bakaleiðin í krapa. Allt hafði breyst úr hvítu í djúpblátt. Heimsveldið var í spotta aftan í Stóru rúsínunni. Á einum stað gekk illa að koma því upp á ísskör og þá heyrðist í talstöðinni setning sem lifir enn:
„Drullaðu þér frá svo ég geti keyrt!“
Ökumaður bíls sem var í spotta. Með þrjá brotna öxla.
Við í Sveskjunni grétum af hlátri.
Kvöldið féll að, myrkrið þyngdist og allt var orðið himinblátt milli fjallsveggja. Rúsínan sökk. Breska veldið sökk. Sveskjan hékk á einhverju sem enginn skilur enn þann dag í dag, líklega bara þrjósku. Spilið var sett í Rúsínuna til að hífa hana upp, enda sokkin upp að framrúðu.
Við komumst að þeirri niðurstöðu að nú væri kominn tími til að hringja í vin.
Vinirnir komu askvaðandi. Ekki náðu þeir á nokkru tæki til okkar, enda allt komið í krapaviðbjóð, en mennirnir skriðu. Það var ákveðin niðurlæging í því að sjá björgunarmenn skríða að hópi fólks á jeppum sem taldi sig vel útbúið.
Eftir ótal klukkutíma, spottatengingar milli allra bíla og kafsund vina og vandamanna í krapanum, komumst við loks að landi. Tuttugu og fimm klukkustundir í Jökuldölum, leið sem átti að vera ekkert mál.
Við enduðum á að sjóða öxla í vinnubúðum við Búðarháls, hjólstilla Breska heimsveldið úti á hlaði, enda sneru dekkin í flestar aðrar áttir en fram.
Egóið orðið ögn minna.
Þjóðvegur númer 1 tekinn í átt að Hólaskjóli, svona til öryggis. Á leiðinni mætti okkur lögregla sem virtist ekki trúa því að Land Rover gæti farið 110 km á klukkustund. Sluppum við sekt. Radarmælingagræja lögreglunnar fékk að fjúka, pöntuð ný í hvelli.
Og samt, þegar einhver spyr hvernig ferðin hafi verið, svörum við enn:
„Þetta var nú bara fín ferð. Ekkert vesen.“
Laufey Guðmundsdóttir og Jóhanna Sigurbjörnsdóttir
