Sveitarfélagið Hornafjörður barnvænt sveitarfélag

Sveitarfélagið Hornafjörður fékk útnefningu sem Barnvænt sveitarfélag í apríl í fyrra. Með útnefningunni hefur Sveitarfélagið sýnt að það hefur með markvissum hætti unnið að innleiðingu Barnasáttmála Sameinuðu þjóðanna í stjórnsýslu og starf sveitarfélagsins. 

Það er gert með því að taka tillit til þarfa barna og ungmenna við ákvarðanatöku og eiga samtal við þau um málefni er þau varðar. Það er gert á ýmsan hátt en stærsti vettvangur þessa samtals er á barna- og ungmennaþingi sem halda á reglulega eða á tveggja til fjögurra ára fresti.

Á þinginu tóku yfir 300 ungmenni þátt allt frá elsta árgangi leikskóla upp í elstu nemendur FAS. Markmið þingsins var að skapa vettvang fyrir ungt fólk til að ræða sýn þeirra á samfélagið og hverju mætti breyta. Boðið var upp á sex þemu til umræðu eða málstofur sem byggðu á hugmyndum frá ungmennaráði. Málstofurnar sem voru aðlagaðar að aldri, þroska og aðstæðum þátttakenda fjölluðu um skólastarf, íþróttir og útivist, öryggi og umhverfi, félagslíf, heilsu og samskipti og atvinnu. Nemendur í 6. bekk og upp í framhaldsskóla unnu saman í 15 hópum í Nýheimum en yngri börnin unnu í sínum skólum. Samhliða málstofunum var unnið í rýnihópum þar sem raddir fámennari hópa voru dregnar fram. Þessir hópar voru börn með fötlun, börn af erlendum uppruna, börn úr dreifbýli og ungmenni sem farin eru að vinna.

Helstu niðurstöður barna- og ungmennaþings

Hóparnir máttu ráða á hvaða málstofum þeir byrjuðu. Flestir hóparnir náðu að ræða um  tvær til þrjár málstofur en nokkrir hópar komust í gegnum þær allar. Vinsælast var að fjalla um skóla- og íþróttamál og voru þau rædd í öllum hópum.

Skólamál

Skortur á viðhaldi á mannvirkjum og skólalóðum var gegnumgangandi í umræðu um skólamál. Þó almenn ánægja væri með starfsfólk og andrúmsloft í skólunum kom fram skýr ósk um fjölbreyttara nám, meiri skapandi og verklega kennslu og að það væri hlustað meira á nemendur. Þá vildu nemendur meiri sveigjanleika, seinni skóladag, betri aðstöðu bæði inni og úti, þar á meðal betri matsal og hvíldarrými.

Íþrótta- og útisvæði

Ákall var eftir meiri og betri aðstöðu til að stunda íþróttir bæði úti og inni. Ungt fólk vill stærra og nútímalegra íþróttahús og betri líkamsræktaraðstöðu, upphitað gervigras og endurbætur á íþróttasvæðum á borð við Báruna en umgengni þar þarf að vera talsvert betri og viðhaldsverkefni að ganga hraðar. Taka þyrfti í gegn miðsvæðið og tengist sú umræða inn í umræðu um skólalóðir. Rætt var um fjölbreytni í útivistarsvæðum og langar unga fólkinu að sjá margskonar leik- og afþreyingarmöguleika sem hvetja til útiveru og hreyfingar en laða líka að ólíka aldurshópa og skapa möguleika á tengslum.

Óskað var eftir fjölbreyttari framboði á íþróttum, jafnvel í formi námskeiða og ekki eingöngu keppnisíþróttir. Mikilvægt væri að skapa tækifæri fyrir þá einstaklinga sem vilja taka þátt að geta gert það án þess að skuldbinda sig í keppni. Þá finna ungmennin fyrir samkeppni milli íþróttadeilda um iðkendur.

Öryggi og umhverfi

Unga fólkið okkar benti á að bæta þyrfti gangstéttir, hjólastíga og lýsingu auk þess sem umhverfið mætti vera hreinna. Sérstaklega var kallað eftir öruggari hjólaleiðum og bættri lýsingu á hjóla- og gönguleiðum. Félagslegt öryggi, að draga úr einelti og efla samkennd, var einnig stór þáttur í umræðunum. Að fjölga tækifærum og stöðum fyrir ólíkan aldur til að hittast og hafa gaman var í raun gegnum gangandi í öllum málstofum og að það að líða vel og eiga vini og góða fjölskyldu væri mikilvægast.

Félagslíf

Ósk um fleiri samverustaði þar sem allur aldur gæti hist og þá án áfengis kom oft fram. Ungmennin óska eftir kaffihúsi, bakaríi, bíói og fjölbreyttari viðburðum fyrir alla aldurshópa. Þau vilja rými þar sem hægt er að vera saman, spila, hlusta á tónlist og skapa. Þetta snýst ekki um að fjölga úrræðum fyrir ungt fólk heldur að skapa aðstæður  sem fólk á öllum aldri sækist í. Unga fólkið, sérstaklega á aldrinum 14 ára og upp úr vill tilheyra og vera hluti af samfélaginu. Þarna var talað um hversu frábærir viðburðir körfuboltaleikirnir væru og hversu gaman það er á jólamarkaði í Nýheimum og á Hafnarhittingum. Allir þessir viðburðir eiga það sameiginlegt að vera ekki sér viðburðir fyrir ungt fólk heldur viðburðir þar sem allskonar fólk hittist og tekur þátt.

Heilsa og samskipti

Áhersla var á mikilvægi vina, fjölskyldu og góðs stuðnings. Margir þekkja einhvern sem glímir við kvíða eða vanlíðan og kallað var eftir enn betra aðgengi að sálfræðingum og skýrari upplýsingum um úrræði. Samskipti voru ofarlega í huga ungmenna að allar málstofur í flestum hópum fóru á einhverjum tímapunkti að ræða þá félagslegu þörf sem allt fólk hefur og í framhaldi af því að það skorti fleiri staði þar sem fólk getur komið saman og einfaldlega verið að gera það sem það langar til hverju sinni.

Atvinna

Fram kom að þrátt fyrir að auðvelt sé að fá vinnu vanti fjölbreyttari störf fyrir ungmenni og meiri tengingu við framtíðarnám. Einnig var nefnt að það mætti auglýsa Heimahafnar verkefnið betur.

Fram undan

Um þessar mundir er verið að kynna niðurstöður  þingsins á starfsstöðvum sveitarfélagsins, í fastanefndum, bæjarráði og víðar. Með kynningunni fylgir hvatning um að fólk taki tillit til hugmynda ungmenna og að það láti niðurstöðurnar hafa áhrif á starf sitt og stefnumótun.

Þá mun ungmennaráð halda niðurstöðunum á lofti ekki síst þeim rauða þræði sem var í gegnum allar málstofurnar að ungmennin vilja samfélag sem hlustar á þau, skapar fjölbreytt tækifæri til leikja og samveru og styður við þroska þeirra og velsældar. Barna- og ungmennaþingið sýndi að ungt fólk er tilbúið að taka þátt í uppbyggingu samfélagsins og frá unga fólkinu okkar koma skýrar, framkvæmanlegar hugmyndir um hvernig megi gera Hornafjörð sem er frábær enn betri.